ناونیشان و ناوەرۆکی ئەم کتێبە (بە ڕێبازی پێغەمبەراندا: چاكسازی گشتگیر، پەیامی پێغەمبەرانە و هۆكاری هەستانەوە و پێشكەوتنە) لێكۆڵینەوەیەكی زانستی و وردە دەربارەی واتای چاكسازیی گشتگیر و مەبەستەکانی و چۆنێتی دەستەبەركردنی لە کۆمەڵگادا. نووسەر چاكسازی وەک پەیامێکی پێغەمبەرانە و تاکە ڕێگەی هەستانەوە و پێشكەوتنی گەلی ئیسلامی دەبینێت. تێڕوانینی نووسەر لەم کتێبەدا لەسەر بنەمای "فیقهی میزان" داڕێژراوە، کە بە بڕوای ئەو، کلیل و پێوەری تێگەیشتنی ڕاست و دروستە بۆ دەقە شەرعییەکان و چارەسەرکردنی گرفتە جۆراوجۆرەکان.
پڕۆسەی چاكسازی لەم کتێبەدا لەسەر دوو تای تەرازووی سەرەکی بونیاد نراوە:
چاكسازیی بەرنامە و میتۆد: کە هزر، باوەڕ، بەهاکان، شەرع و یاساکان دەگرێتەوە و پێویستە لەسەر پلانی زانستی و ستراتیژی بێت.
چاککردنی ناخ و ناوەوەی مرۆڤ: کە چاککردنی ڕۆح، دڵ، دەروون و ئەقڵ دەگرێتەوە، چونکە چاکبوونی دەرەوەی مرۆڤ و ڕەفتارەکانی بەندە بە چاکبوونی ناخییەوە.
کتێبەکە چاكسازیی گشتگیر بەسەر پێنج تەوەرەی سەرەکیدا دابەش دەکات:
سیستمی سیاسی: جەخت لەسەر دادپەروەریی، شورا (ڕاوێژکردن)، ئازادییەکان و لێپرسینەوە لە کاربەدەستان دەکاتەوە.
سیستمی فێركردن: نووسەر پێیوایە فێربوون یەکەمین هەنگاوی چاكسازییە، هەر بۆیە داوای کـاراكردنی ئەقڵ و گەشەپێدانی توانا زانستییەکان و داهێنان دەکات.
سیستمی ئابووری و دارایی: پێشنیارکردنی جێگرەوەی ئیسلامی بۆ سیستمی سووخۆری، وەک کـاراكردنی زەکات و وەبەرهێنانی ڕاستەقینە بۆ نەهێشتنی هەژاری.
سیستمی كۆمەڵایەتی و ڕۆشنبیری: بونیاتنانی خێزان و كۆمەڵگا لەسەر بنەمای برایەتی، پاراستنی مافەکان و گێڕانەوەی ناسنامە و بەها باڵاکانی ئیسلام بۆ ناو ژیانی نەوەکان.
نووسەر لە کۆتاییدا جەخت لەوە دەکاتەوە کە گەل کاتێک دەتوانێت پێشبکەوێت کە پابەندی ڕێبازی پێغەمبەران بێت لە چاكسازیدا، کە ڕێبازێکی پڕ لە حیكمەت و میانڕەویی و هاوسەنگییە. چاكسازیی گشتگیر ئامانجی هەموو پەیامە ئاسمانییەکانە بۆ ئەوەی مرۆڤ بگاتە بەختەوەریی دونیا و قیامەت و زەویش ئاوەدان بکاتەوە. نووسەر داوا لە زانایان دەکات وەک میراتگری پێغەمبەران، ڕۆڵی پێشەنگ ببینن لە گەیاندنی ئەم پەیامە و ڕاستکردنەوەی چەمکە هەڵەکان.
وەک چۆن درەختێکی چاک ڕەگی لە زەویدایە و لقی لە ئاسمانە، چاكسازیی ڕاستەقینەش دەبێت ڕەگی لە وەحی و ڕەسەنایەتیدا بێت و بەرهەمەکەی نوێگەری و پێشکەوتن بێت بۆ مرۆڤایەتی.
وردەكاریی سەرەكی لەبارەی كتێبەكەوە، ئەمانە دەگرێتەوە:
زمانی بنەڕەتی: عەرەبی
نووسینی: عەلی محێدین قەرەداغی
وەرگێڕانی: موحەمەد موحەمەد حەمە میرزا
ژمارەی لاپەڕە: 376
ساڵی بڵاوبوونەوە: 2023
